جنگ بين علم و دين نيست ، جنگ بين اغراض و بىدينىهاست و يا بين جهلها و بىعلمىها . پس مرجع و منشأ اين خيال و توهم ، يا لادينى و غرض است و يا بىعلمى و جهل . دين و علم - ريشه فكر تضاد ميان ايندو - ريشه بىدينى در اروپا . جنگ عليه حاميان علم ، عليه دين نتيجه داد : 1 . علت اصلى فرض ناسازگارى ، سوابق تيره و گلآلود بلكه خونآلود ميان حاميان علم و حاميان دين در اروپاست . كليسا اولًا مسائلى را به عنوان دين به زور تحميل مىكرد كه با عقل سازگار نبود چه رسد به دين ، ثانياً اين عقايد را به زور تحميل مىكرد و شكنجه هاى طاقتفرسا مىداد . حكومت ديكتاتورى روحانيون : در حقيقت در اروپا مدتى دين بر اجتماع ( نه بر دلها ) مانند يك حكومت ديكتاتور حكومت مىكرد و علم تدريجاً اين حكومت را از دست دين ( بلكه از دست اوليا و متوليان دين ) گرفت و حكومت آنها را ساقط كرد . دين ، كابوس وحشتناك و يك اختناق شديد : از نظر اروپاييان دين يعنى يك كابوس وحشتناك ، يك اختناق فكرى ، يك خفه شو و فضولىنكن ، يك هيولاى سهمگين . عكس العمل عليه اختناق : اينها سبب شد كه بىدينى به عنوان عكسالعملى عليه اين اختناقها ، نه به عنوان يك فكر و قانون فكرى پيدا شد . عكسالعمل عليه اسارت فكر : چيز ديگرى كه سبب شد بىدينى و الحاد به عنوان عكسالعمل پيدا شود ، عقايد سخيف و خرافه كليسا بود كه با هيچ وسيله قابل اصلاح نبود . سازگارى علم با توحيد در اسلام : 2 . اسلام به علم دعوت كرده و طورى هم دعوت كرده كه با علوم تجربى و تفحص و تحقيق در طبيعت سازگار است . ثانياً اصل اصول اسلام يعنى خداشناسى با تفحص و تحقيق در طبيعت روشنتر مىشود مانند تثليث نيست كه با علم تجربى و عقل ، هيچكدام ارتباط